Mỗi người khi sinh ra và lớn lên, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, đều có một điểm tựa thiêng liêng, một bến đỗ bình yên để trở về sau những bộn bề của cuộc sống - đó chính là gia đình. Tình cảm gia đình là sợi dây vô hình nhưng bền chặt, nuôi dưỡng tâm hồn, định hình nhân cách và là hành trang quý giá nhất theo ta suốt cuộc đời. Năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 72/2001/QĐ-TTG lấy ngày 28 tháng 6 hằng năm là “Ngày Gia đình Việt Nam”. Trải qua 25 năm hình thành và phát triển, Ngày Gia đình Việt Nam đã thực sự trở thành một sự kiện văn hóa - xã hội sâu sắc, khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng gia đình - nền tảng của xã hội, góp phần giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Ông Trần Công Khánh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu ôn lại truyền thống 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam và báo cáo kết quả công tác gia đình giai đoạn 2001 – 2026 (ảnh: Ngọc Thư)
Đảng và Nhà nước ta luôn xác định gia đình là nền tảng của xã hội, là tế bào lành mạnh để xây dựng một cơ thể xã hội vững mạnh. Đây không chỉ là nơi đáp ứng các nhu cầu cơ bản về vật chất, mà còn là môi trường sống quyết định đến sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người. Chính từ tình yêu thương trong gia đình mà mỗi người học được cách yêu quê hương, đất nước, biết đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong cộng đồng. Chức năng quan trọng nhất của gia đình Việt Nam là nuôi dạy con cái - đó vừa là nghĩa vụ thiêng liêng, vừa là trách nhiệm cao cả của cha mẹ. Bên cạnh đó, gia đình còn thực hiện các chức năng khác như phát triển kinh tế, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, tạo môi trường vui chơi giải trí lành mạnh, nhằm bồi dưỡng thể chất và tinh thần cho các thành viên. Xây dựng gia đình văn hóa, ấm no, bình đẳng và tiến bộ không chỉ để nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn để mỗi thành viên biết sống có trách nhiệm, biết quan tâm, chăm sóc lẫn nhau, đặc biệt là đối với người già và trẻ nhỏ.
Trong hành trình 25 năm kể từ khi Ngày Gia đình Việt Nam được chính thức công nhận, đời sống của các gia đình trên cả nước nói chung và tỉnh Vĩnh Long nói riêng đã có nhiều bước chuyển mình tích cực. Quy mô gia đình có xu hướng thu nhỏ lại, chuyển từ mô hình gia đình truyền thống đa thế hệ sang gia đình hạt nhân với trung bình 3 - 4 người. Cùng với đó, thu nhập của các hộ gia đình được cải thiện rõ rệt, mức sống được nâng cao, chuyển dần từ nhu cầu “ăn no, mặc ấm” sang “ăn ngon, mặc đẹp” và hướng tới một lối sống văn minh, hiện đại. Bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, chúng ta cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề còn tồn tại. Một bộ phận gia đình, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa và các hộ nghèo, vẫn còn gặp nhiều khó khăn, chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ với các dịch vụ xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống. Sự tác động mạnh mẽ của mặt trái kinh tế thị trường và toàn cầu hóa đã làm nảy sinh những vấn đề đáng lo ngại. Vấn đề bình đẳng giới trong gia đình chưa thực sự được quan tâm đúng mức, bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em vẫn diễn ra với nhiều hình thức tinh vi. Mối quan hệ vợ chồng thiếu sự thấu hiểu, chia sẻ, dẫn đến tỷ lệ ly hôn, ly thân ngày càng gia tăng, để lại hậu quả nặng nề: trẻ em bị bỏ rơi, thiếu sự chăm sóc, dễ sa vào tệ nạn xã hội. Không ít thanh thiếu niên đang bị ảnh hưởng bởi lối sống thực dụng, ỷ lại, thiếu sự tôn trọng ông bà cha mẹ, chạy theo những thú vui nhất thời và xa rời các giá trị đạo đức truyền thống. Đặc biệt, tình trạng lạm dụng y học hiện đại để lựa chọn giới tính thai nhi đã gây mất cân bằng giới tính, đặt ra bài toán xã hội phức tạp cho thế hệ tương lai.
Thực tiễn sinh động đã chứng minh giáo dục gia đình có vai trò vô cùng to lớn, vừa là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách, vừa là nền tảng định hướng hoạt động và phát triển tài năng của mỗi con người. Gia đình là môi trường sống gần gũi, trực tiếp và toàn diện nhất, nơi mà những bài học về lòng nhân ái, trách nhiệm, sự kiên trì và khát vọng vươn lên được thấm nhuần một cách tự nhiên nhất.
Trong suốt 25 năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành và thực hiện nhiều chính sách, chương trình hành động thiết thực nhằm xây dựng, bảo vệ và phát triển gia đình. Các hoạt động kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam hằng năm đã trở thành nét đẹp văn hóa, là dịp để tôn vinh các gia đình tiêu biểu, đồng thời tuyên truyền sâu rộng về phòng chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới và chăm sóc trẻ em. Chính điều này đã giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi người dân, mỗi cộng đồng đối với công tác gia đình.
Để phát huy giá trị “Ngày gia đình Việt Nam”, thiết nghĩ, các cấp ủy đảng, chính quyền và đoàn thể, cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp liên ngành trong công tác gia đình. Cần chú trọng xây dựng các mô hình gia đình văn hóa, gia đình kiểu mẫu ở khu dân cư; hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn vươn lên; tăng cường tư vấn, hòa giải và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực gia đình. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả truyền thông và cung cấp dịch vụ công về gia đình. Mỗi gia đình, mỗi thành viên, hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực: dành thời gian quý báu bên người thân, lắng nghe và thấu hiểu, cùng nhau xây dựng những bữa cơm gia đình ấm cúng, cùng nhau chia sẻ niềm vui nỗi buồn. Cha mẹ hãy là tấm gương sáng về đạo đức và lối sống cho con cái; con cái hãy biết yêu thương, kính trọng và hiếu thảo với ông bà, cha mẹ. Chỉ khi mỗi mái ấm thực sự là một tổ ấm bình yên và hạnh phúc, thì xã hội mới có thể phát triển một cách bền vững và toàn diện.
Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 không chỉ là một ngày kỷ niệm mà là biểu tượng thiêng liêng của tình cảm gia đình, là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của mỗi người đối với tổ ấm của mình và đối với sự phát triển chung của đất nước. Mỗi chúng ta hãy cùng nhau chung tay phát huy những giá trị tốt đẹp của gia đình, biến tình yêu thương và sự sẻ chia trở thành sức mạnh nội sinh, để mỗi gia đình Việt Nam thực sự là một tế bào khỏe mạnh, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và giàu mạnh. Bởi lẽ, khi gia đình hạnh phúc, đất nước sẽ thịnh vượng; khi gia đình bình an, dân tộc sẽ trường tồn./.
