KỶ NIỆM 85 NĂM NGÀY NGƯỜI CAO TUỔI VIỆT NAM

Trong dòng chảy văn hóa và Lịch sử Việt Nam, người cao tuổi luôn được tôn vinh là “cây cao bóng cả”, là những “lão thành cách mạng”, là chỗ dựa tinh thần vững chắc của mỗi gia đình và toàn xã hội. Việc tôn vinh và chăm sóc người cao tuổi không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” mà còn là chiến lược phát triển bền vững trước bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng tại Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm 85 năm Ngày Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941 – 6/6/2026), chúng ta cùng nhìn lại ý nghĩa lịch sử, những thành tựu trong công tác chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi.

Ngày 6 tháng 6 hằng năm được chọn là Ngày truyền thống Người cao tuổi Việt Nam, gắn liền với một sự kiện lịch sử trọng đại. Cụ thể, ngày 6/6/1941, sau khi trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bức thư “Kính cáo đồng bào”, kêu gọi toàn dân đoàn kết đánh đuổi thực dân Pháp và phát xít Nhật. Trong thư, Người đặc biệt nhấn mạnh vị trí của các bậc phụ lão: “Hỡi các bậc phụ huynh! Hỡi các hiền nhân, chí sĩ!... Trách nhiệm của các cụ phụ lão đối với nhiệm vụ đất nước thật là trọng đại. Nước nhà hưng thịnh do phụ lão gây dựng… Nước bị mất, phụ lão cứu.”

Hội nghị biểu dương “Người cao tuổi tiêu biểu tham gia xây dựng hệ 
thống chính trị cơ sở” giai đoạn 2019-2024 (tỉnh Trà Vinh cũ)

Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, hàng chục vạn người cao tuổi đã tham gia Mặt trận Việt Minh, đóng góp quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám (1945). Để ghi nhận những đóng góp to lớn của người cao tuổi, ngày 26/01/2006, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 16/2006/QĐ-TTg lấy ngày 6 tháng 6 hằng năm là Ngày truyền thống Người cao tuổi Việt Nam. Đây là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với vai trò, vị trí của người cao tuổi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc. 

Nhận thức sâu sắc vai trò của người cao tuổi, công tác chăm lo đã được thể chế hóa bằng nhiều văn bản pháp luật quan trọng. Luật Người cao tuổi số 39/2009/QH12 (có hiệu lực từ 1/7/2010) định nghĩa người cao tuổi là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên. Luật quy định các quyền cơ bản: được bảo đảm nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại; được chăm sóc sức khỏe; được ưu tiên khi sử dụng dịch vụ công; được tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và lao động phù hợp.

Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 28 tháng 3 năm 2018 của ban chấp hành Trung ương Đảng khoá XII “về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội” đặt mục tiêu hướng tới bảo đảm mọi người dân khi hết tuổi lao động đều có lương hưu hoặc trợ cấp xã hội. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã cụ thể hóa mô hình an sinh đa tầng, trong đó tầng cơ bản là trợ cấp hưu trí xã hội. Từ ngày 1/7/2025, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng/tháng. Hiện đã có 1,5 triệu người cao tuổi được hưởng trợ cấp hằng tháng và cấp thẻ bảo hiểm y tế, tổng số người có thẻ BHYT là hơn 14,6 triệu.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á. Năm 2025, cả nước có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi (chiếm trên 16% dân số). Dự báo đến năm 2030, tỷ lệ này đạt 17% và đến năm 2050 là 25%. Tuổi thọ bình quân đạt 73,6 tuổi nhưng số năm sống khỏe mạnh chỉ ở mức 65 tuổi. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về hoàn thiện chính sách chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội.

Hội Người cao tuổi Việt Nam là tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi, với hơn 12 triệu hội viên, sinh hoạt tại 3.482 hội cơ sở và 80.447 chi hội. Phong trào thi đua yêu nước “Tuổi cao - Gương sáng” đã trở thành nòng cốt trong việc thực hiện cuộc vận động “Toàn dân chăm sóc, phụng dưỡng và phát huy vai trò người cao tuổi”. Năm 2025, Hội đã kết nạp thêm hơn 408.000 hội viên mới, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động khuyến học, khuyến tài, xóa đói giảm nghèo và xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng.

Một mô hình thành công tiêu biểu là Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau. Ra đời từ năm 2006, mỗi câu lạc bộ có 50 - 70 thành viên, trong đó khoảng 70% là người cao tuổi. Mô hình không chỉ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế mà còn giúp người cao tuổi chủ động tham gia lao động, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy trí tuệ, kinh nghiệm. Câu lạc bộ này đã được vinh danh trong top 5 sáng kiến tại Giải thưởng Quốc gia Hành động vì Cộng đồng – Human Act Prize 2025 – một minh chứng cho thấy hiệu quả của việc phát huy nội lực từ chính người cao tuổi.

Kỷ niệm 85 năm Ngày Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941 – 6/6/2026) là dịp để toàn xã hội bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới các bậc sinh thành, những người đã cống hiến cả đời cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây không chỉ là ngày lễ kỷ niệm, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của toàn xã hội đối với thế hệ đi trước.

Trước thực trạng già hóa dân số nhanh, việc hoàn thiện chính sách, đầu tư nguồn lực và phát huy vai trò chủ động của người cao tuổi là nhiệm vụ chiến lược, cấp bách. Đúng như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Người cao tuổi là của quý vô giá của dân tộc, của nước nhà”. Chăm lo cho người cao tuổi hôm nay chính là chăm lo cho tương lai bền vững của đất nước ngày mai. Thiết nghĩ, mỗi cấp ủy, chính quyền, tổ chức và mỗi người dân hãy tiếp tục phát huy truyền thống “kính lão, trọng thọ”, đưa công tác chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi trở thành phong trào sâu rộng, thiết thực, góp phần xây dựng một xã hội Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”./.