Trong những năm qua, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các xã, phường trong tỉnh đã tích cực phối hợp, xây dựng và thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Qua đó, góp phần làm chuyển biến tích cực trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về phát huy dân chủ, xây dựng chính quyền của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.
Nhằm góp phần nâng cao nhận thức trong hệ thống cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận, Đảng viên, Đoàn viên, Hội viên và các tầng lớp Nhân dân trong thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức thành viên tăng cường phối hợp cùng các ngành hữu quan đẩy mạnh tuyên truyền Pháp lệnh 34 (nay là Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở); Nghị định số 59/2023/NÐ-CP ngày 14/8/2023 của Chính phủ; Thông tri số 40/TTr-MTTW-BTT ngày 26/3/2024 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về hướng dẫn thực hiện các quy định về tổ chức, hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân ở xã, phường, thị trấn, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng; Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; Kết luận số 120-KL/TW ngày 07/01/2016 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Trong 10 năm qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp trong tỉnh đã tổ chức tuyên truyền được 7.754 cuộc, với 401.088 lượt người dự; phát hành hơn 180.000 bản tin mặt trận và có 1.583.201 lượt truy cập trên trang thông tin điện tử cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.
Đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh có 124/124 xã, phường thành lập Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng; có 2.460 ấp, khóm, khu đã xây dựng Quy ước, được Ủy ban Nhân dân phê duyệt (đạt 100%). Trong 10 năm qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp trong tỉnh đã chủ trì giám sát được 5.300 cuộc. Các Ban Thanh tra Nhân dân đã giám sát 6.293 cuộc, nội dung giám sát tập trung vào việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, việc thực hiện chính sách pháp luật; Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, đã tiến hành giám sát 12.142 công trình, qua giám sát các công trình đều đảm bảo chất lượng, tuy nhiên, có một số công trình chưa đảm bảo đúng thời gian theo quy định, qua đó, đã kiến nghị chủ đầu tư và các ngành chức năng giải quyết. Bên cạnh công tác giám sát, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp trong tỉnh đã tổ chức phản biện xã hội được 2.900 dự thảo văn bản do cơ quan soạn thảo cùng cấp đề nghị phản biện. Sau các cuộc hội nghị phản biện xã hội, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đều có văn bản kiến nghị đối với các nội dung phản biện xã hội gửi đến cơ quan soạn thảo và được cơ quan soạn thảo có văn bản tiếp thu, giải trình theo đúng quy định.
Ảnh: MTTQ Việt Nam tỉnh Vĩnh Long tổ chức tập huấn bầu thành viên
Ban TTND nhiệm kỳ mới theo Thông tri 40/TTr-MTTW-BTT
Bên cạnh đó, hoạt động hòa giải ở cơ sở luôn được quan tâm, chất lượng hòa giải được từng bước nâng lên về chất lượng, tổ chức và hoạt động ngày càng đạt hiệu quả. Hiện nay, toàn tỉnh có 2.460 tổ hòa giải ở cơ sở, với 11.819 hòa giải viên. Qua 10 năm thực hiện hòa giải ở cơ sở, các tổ hòa giải trên địa bàn tỉnh đã hòa giải thành 12.544 vụ việc, đạt tỷ lệ trên 93%. Việc hòa giải thành còn góp phần hạn chế đơn thư, khiếu kiện lên cơ quan cấp trên và Toà án, khiếu kiện đông người, tiết kiệm thời gian và tiền bạc của cơ quan nhà nước và công dân.
Thông qua việc triển khai thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, đã giúp cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, những bức xúc của Nhân dân để tập trung chỉ đạo giải quyết, qua đó, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước; các tầng lớp Nhân dân đã tích cực thực hiện tốt các phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động, vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, thời gian tới Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội tập trung một số giải pháp chủ yếu như:
Một là: Tiếp tục quán triệt Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở, tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân nâng cao hơn nữa nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, cán bộ công chức, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân về vị trí, vai trò tầm quan trọng của việc xây dựng, thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở;
Nhân dân trên địa bàn xã Hòa Bình tham dự buổi tuyên
truyền PBGDPL ở cơ sở hưởng ứng ngày pháp luật Việt Nam
Hai là: Tăng cường triển khai, thực hiện Luật thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở để việc thực hiện dân chủ ở cơ sơ được hiệu quả hơn, đảm bảo với phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng";
Ba là: Gắn việc thực hiện dân chủ trực tiếp với việc thực hiện có hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội - an ninh quốc phòng ở địa phương và các mục tiêu, nhiệm vụ ở mỗi cơ quan, đơn vị, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân và cán bộ công chức;
Bốn là: Đẩy mạnh hoạt động giám sát, phản biện xã hội, nhất là những vấn đề có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của Nhân dân và góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền theo Quyết định số 217-QĐ/TW; Quyết định số 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị khóa XI, gắn với triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, Quy định số 124-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
Năm là: Nâng cao chất lượng công tác giám sát của các Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, nhất là hoạt động giám sát của các Ban Thanh tra Nhân dân; phối hợp với Chính quyền có kế hoạch thường xuyên sơ kết rút kinh nghiệm việc thực hiện qui ước của ấp, khóm, khu điều chỉnh hoặc bổ sung các nội dung của qui ước cho phù hợp và thường xuyên tuyên truyền vận động Nhân dân thực hiện.
Việc phát huy quy chế dân chủ ở cơ sở trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là thực hiện theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, theo tinh thần nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã nhấn mạnh: "…trong mọi công việc của Đảng và Nhà nước, phải luôn quán triệt sâu sắc quan điểm "dân là gốc"; thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, kiên trì thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".
